Ogród warzywny z grządkami. Źródło: Wikimedia Commons, licencja CC.
Kiedy wysiewać rozsadę pomidorów
Pomidory wysiewa się na rozsadę 6–8 tygodni przed planowanym terminem sadzenia do gruntu. W Polsce centralnej ostatnie przymrozki przypadają średnio na drugą połowę kwietnia, co oznacza, że bezpieczny termin sadzenia rozsady to przełom maja i czerwca. Wysiew nasion pod osłony powinien zatem nastąpić między 15 marca a 1 kwietnia.
W województwach podlaskim i małopolskim przymrozki zdarzają się jeszcze w pierwszych dniach maja, dlatego wysiew przesuwa się o tydzień lub dwa do przodu. Warto śledzić dane klimatyczne dla swojego powiatu na stronach IMGW-PIB.
Podłoże i warunki kiełkowania
Nasiona pomidorów kiełkują w temperaturze 20–25°C. Zbyt chłodne (poniżej 15°C) lub zbyt gorące (powyżej 30°C) podłoże znacznie wydłuża kiełkowanie lub je uniemożliwia. Substrat torfiany z perlytem w proporcji 3:1 zapewnia odpowiednią retencję wilgoci przy dobrej przepuszczalności.
Po wschodach (zazwyczaj po 5–8 dniach) ważne jest doświetlanie – przy niewystarczającym świetle siewki etiolują, stają się długie i wiotkie. W mieszkaniu najlepiej sprawdzają się lampy LED z widmem pełnym (full spectrum) zawieszone 10–15 cm nad roślinami przez 14–16 godzin na dobę.
Sadzenie do gruntu – stanowisko i głębokość
Pomidory sadzi się głębiej niż rosły w pojemniku – nawet po liście cotyledonowe, jeśli sadzonka jest wyciągnięta. Z pogrzebanej części łodygi wyrastają korzenie przybyszowe, które zwiększają pobieranie wody i składników odżywczych.
Stanowisko powinno być nasłonecznione przez co najmniej 6–7 godzin dziennie. Pomidory nie lubią zagłębień, gdzie gromadzi się zimne powietrze. Na grządce z historią chorób grzybowych (alternarioza, zaraza ziemniaka) warto zastosować trzyletni płodozmian – unikać sadzenia po pomidorach, papryce, ziemniakach i bakłażanie.
Działki ogrodnicze z grządkami warzywnymi. Źródło: Wikimedia Commons, licencja CC.
Podlewanie i nawożenie pomidorów
Nierównomierne podlewanie – naprzemienne przesychanie i zalewanie – jest główną przyczyną zgnilizny wierzchołkowej owoców (BER). Niedobór wody utrudnia pobieranie wapnia, nawet jeśli jest go dość w glebie. Regularność ważniejsza niż ilość: lepiej podlewać co 2–3 dni umiarkowanie niż raz w tygodniu obficie.
Przy nawożeniu warto pamiętać o fazach: do kwitnienia azot jest pomocny, ale po zawiązaniu owoców ważniejsze stają się potas i wapń. Nadmiar azotu w lipcu i sierpniu prowadzi do bujnego wzrostu kosztem plonu i zwiększa podatność na grzyby.
Papryka i ogórki – różnice w wymaganiach
Papryka potrzebuje dłuższego okresu wegetacji niż pomidor i jest bardziej wymagająca termicznie. Rozsadę wysiewa się 8–10 tygodni przed sadzeniem do gruntu; sadzenie możliwe dopiero gdy temperatura nocna regularnie przekracza 12°C. W Polsce to zazwyczaj pierwsza połowa czerwca.
Ogórki gruntowe są mniej wrażliwe na krótkotrwałe chłody niż pomidory, ale nie lubią silnego wiatru, który wysusza liście i hamuje wzrost. Odmiany o krótkim owocu (korniszony) zazwyczaj nadają się lepiej do uprawy na nieosłoniętych działkach niż odmiany wężowe.
Zaraza ziemniaka – jak ograniczyć ryzyko
Zaraza ziemniaka (Phytophthora infestans) to najpoważniejszy problem w uprawie pomidorów w Polsce. Choroba rozwija się szybko przy temperaturze 15–21°C i wilgotności powietrza powyżej 90% – takie warunki są typowe dla polskich nocy w lipcu i sierpniu.
Profilaktyczne opryskiwanie miedzianem lub preparatami na bazie azoksystrobiny co 7–10 dni (po deszczu – częściej) ogranicza straty. Równie ważne jest usuwanie chorych liści i niszczenie resztek pożniwnych – nie kompostowanie ich, lecz spalanie lub wyrzucanie poza teren działki.